MUSICA ELECTRONICA

Luciano Berio (1925-2003) był włoskim kompozytorem, teoretykiem, dyrygentem i pedagogiem, czołowym przedstawicielem awangardy muzycznej. Jego styl wyróżnia się łączeniem lirycznych i ekspresyjnych walorów muzycznych z najbardziej zaawansowanymi technikami muzyki elektronicznej i aleatoryjnej.

Berio studiował kompozycję i dyrygenturę w Conservatorio Giuseppe Verdi w Mediolanie, a w 1952 r. otrzymał stypendium Fundacji Koussevitzky'ego w Tanglewood, gdzie studiował u kompozytora Luigiego Dallapiccoli. Wraz z innym czołowym włoskim kompozytorem, Bruno Maderną, założył w 1955 roku Studio di Fonologia Musicale przy Milano Radio. Pod kierownictwem Berio do 1959 roku stało się jednym z wiodących studiów muzyki elektronicznej w Europie. Tam skonfrontował się z zagadnieniem pogodzenia muzyki elektronicznej z muzyką konkretną (czyli kompozycją wykorzystującą jako surowiec nagrane dźwięki, takie jak dźwięk burzy czy hałasy uliczne, a nie dźwięki tworzone w laboratorium). Berio i Maderna założyli także czasopismo Incontri Musicali (1956–60), przegląd muzyki awangardowej.

Logiczne i wyraziste konstrukcje jego utworów są uważane za wysoce pomysłowe i poetyckie, czerpiące elementy stylu od takich kompozytorów jak Igor Strawiński i Anton Webern. Serenata I (1957), jego ostatnie duże dzieło serialistyczne, zostało zadedykowane Pierre'owi Boulezowi. Différences (1958–59, poprawiona w 1967 r.), kompozycja na taśmę i grupę kameralną, kontrastuje instrumenty grające na żywo z nagranymi. Oprócz tego do utworów Berio na taśmę należą Thema-Omaggio a Joyce (1958; Homage to Joyce) i Visage (1961), które wykorzystywały niezwykły głos amerykańskiej śpiewaczki Cathy Berberian.

Jego seria Sequenza (1958–2002) obejmuje utwory solowe na flet, harfę, głos żeński, fortepian i skrzypce z elementami aleatorycznymi. Kompozycje Laborintus II (1965) i Sinfonia (1968) zawierają szeroki zakres odniesień literackich i muzycznych. Sinfonia gromadzi również dużą siłę wykonawczą, wykorzystując orkiestrę, organy, klawesyn, fortepian, chór i recytatorów. Utwór Coro (1976) jest napisany na 40 głosów i 40 instrumentów. Wśród jego późniejszych utworów znajdują się utwory orkiestrowe Formazioni (1987) oraz opery Outis (1996) i Cronaca del luogo (1999). Oprócz komponowania Berio wykładał także w wielu instytucjach, w tym w Juilliard School w Nowym Jorku (1965–71) i na Uniwersytecie Harvarda (1993–94) w Cambridge, Massachusetts. W 1996 roku otrzymał nagrodę muzyczną Praemium Imperiale od Japan Art Association. W 2000 roku został prezesem i dyrektorem artystycznym Accademia Nazionale di Santa Cecilia.

 

 

 

 

 

 

<poprzedni

następny>